Ngày 27/01/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 05/2026/QĐ-TTg quy định về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn ngân sách Trung ương để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để địa phương chủ động lập kế hoạch và điều tiết nguồn lực tài chính cho công tác này.
* Nguyên tắc hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm
Theo quy định, việc phân bổ vốn phải đảm bảo tính công khai, minh bạch, tuân thủ Luật Đầu tư công; Luật Ngân sách nhà nước và các văn bản pháp luật có liên quan. Đáng chú ý, ngân sách Trung ương sẽ ưu tiên hỗ trợ cho các địa phương nhận bổ sung cân đối ngân sách (trong đó có các tỉnh miền núi như Gia Lai); ưu tiên hỗ trợ địa bàn trọng điểm phức tạp về ma túy, địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Các địa phương tự cân đối ngân sách tự bảo đảm kinh phí để thực hiện Chương trình.
Căn cứ điều kiện, đặc thù, tình hình phức tạp về ma tuý của từng địa phương, vùng, miền, các địa phương, các cấp, các ngành chủ động phân bổ, sử dụng nguồn lực linh hoạt, phù hợp để thực hiện Chương trình theo quy định của pháp luật và nguyên tắc phân cấp, phân quyền.
* Tiêu chí, hệ số phân bổ vốn ngân sách Trung ương
Kết quả rà soát, đánh giá hằng năm về tuyến, địa bàn trọng điểm phức tạp về ma túy, địa bàn không ma túy theo Quyết định số 28/2025/QĐ-TTg ngày 24/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ được sử dụng để xác định hệ số phân bổ cho các địa phương theo nguyên tắc sử dụng kết quả rà soát, đánh giá của năm liền kề trước năm ngân sách làm căn cứ để xác định hệ số phân bổ cho năm ngân sách.
Hệ số phân bổ vốn ngân sách trung ương cho các địa phương thực hiện như sau:
- Hệ số phân bổ cho các địa phương thuộc đối tượng ưu tiên:
a) Hệ số gốc:
Các địa phương đạt từ 02 tiêu chí trọng điểm phức tạp về ma túy trở xuống: hệ số 1,0.
Các địa phương đạt 3/6 tiêu chí trọng điểm phức tạp về ma túy: hệ số 3,0.
Các địa phương đạt 4/6 tiêu chí trọng điểm phức tạp về ma túy: hệ số 4,0.
Các địa phương đạt 5/6 tiêu chí trọng điểm phức tạp về ma túy: hệ số 5,0.
Các địa phương đạt 6/6 tiêu chí trọng điểm phức tạp về ma túy: hệ số 6,0.
b) Hệ số tăng thêm:
Các địa phương có tổng điểm hệ số phân bổ theo đối tượng xã từ 0 - 80 điểm: hệ số gốc tăng thêm 1,0.
Các địa phương có tổng điểm hệ số phân bổ theo đối tượng xã từ trên 80 đến 110 điểm: hệ số gốc tăng thêm 2,0.
Các địa phương có tổng điểm hệ số phân bổ theo đối tượng xã từ trên 110 đến 140 điểm: hệ số gốc tăng thêm 3,0.
Các địa phương có tổng điểm hệ số phân bổ theo đối tượng xã từ trên 140 đến 170 điểm: hệ số gốc tăng thêm 4,0.
Các địa phương có tổng điểm hệ số phân bổ theo đối tượng xã từ trên 170 điểm: hệ số gốc tăng thêm 5,0.
- Hệ số phân bổ cho các địa phương theo đối tượng xã:
a) Hệ số gốc:
Xã, phường, đặc khu không ma tuý: hệ số 1,0.
Xã, phường, đặc khu trọng điểm, phức tạp về ma tuý loại III: hệ số 1,5.
Xã, phường, đặc khu trọng điểm phức tạp về ma tuý loại II: hệ số 2,0.
Xã, phường, đặc khu trọng điểm phức tạp về ma tuý loại I: hệ số 3,0.
b) Hệ số tăng thêm:
Xã, phường, đặc khu có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: hệ số gốc tăng thêm 1,5 lần.
* Nguồn lực được tập trung cho:
- Các địa bàn trọng điểm phức tạp về ma túy.
- Vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
- Các nhiệm vụ, dự án trọng tâm theo mức độ cấp thiết đã được phê duyệt.
* Định mức phân bổ vốn sự nghiệp cho địa phương
Đối với các địa phương, định mức phân bổ vốn sự nghiệp được quy định rõ rệt theo các trụ cột của Chương trình:
Giảm cung: Tối thiểu 3% tổng kinh phí thực hiện Chương trình.
Giảm cầu: Tối thiểu 17% tổng kinh phí thực hiện Chương trình.
Giảm tác hại: Tối thiểu 0,4% tổng kinh phí thực hiện Chương trình.
Nhiệm vụ đột xuất, cấp bách: Tối thiểu 0,3% tổng kinh phí.
* Trách nhiệm của địa phương trong tổ chức thực hiện:
Căn cứ vào quyết định này, UBND tỉnh Gia Lai sẽ giao các cơ quan chuyên môn lập kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và hàng năm trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định; trong đó, ưu tiên nguồn lực cho công tác giảm cầu và hỗ trợ các xã, phường trọng điểm phức tạp về ma túy. Quản lý, giám sát và thanh tra việc sử dụng ngân sách đúng mục đích, hiệu quả./.
Người viết bài
Đặng Công Hảo - Phòng Quản lý ngành