Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định phê duyệt Đề án “Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026 – 2035, định hướng đến năm 2045” (sau đây gọi tắt là Đề án). Đây là chính sách quan trọng nhằm mở rộng công bằng trong tiếp cận giáo dục chất lượng cao, tạo bước đột phá trong phát triển nguồn nhân lực người dân tộc thiểu số, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo.
* Mục tiêu của Đề án
Đề án hướng tới xây dựng lực lượng lao động, cán bộ nòng cốt là người dân tộc thiểu số có đủ trình độ, phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh phát triển mới. Thông qua đó, từng bước hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội, quản lý nhà nước và cung ứng dịch vụ công tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Trong giai đoạn 2026 – 2035, Đề án đặt mục tiêu mỗi năm tuyển mới từ 2.000 đến 2.500 sinh viên trình độ cao đẳng, đại học là người dân tộc thiểu số. Trong đó, tập trung thu hút từ 1.000 đến 1.500 sinh viên có năng lực tốt để đào tạo, hình thành lực lượng nhân lực nòng cốt phục vụ phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Cơ cấu ngành đào tạo được định hướng phù hợp với nhu cầu thực tiễn, ưu tiên các ngành sức khỏe, nông – lâm nghiệp, du lịch, công nghệ thông tin, tài chính – ngân hàng, đào tạo giáo viên và công tác xã hội.
Bên cạnh đó, Đề án phấn đấu tăng quy mô đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ là người dân tộc thiểu số với mức tăng tuyển sinh tối thiểu 10% mỗi năm; đồng thời mở rộng đào tạo dự bị đại học nhằm tạo nền tảng vững chắc cho người học tiếp tục theo học các bậc học cao hơn.
* Nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu
Để đạt được các mục tiêu đề ra, Đề án triển khai nhiều nhóm nhiệm vụ và giải pháp đồng bộ. Trọng tâm là nâng cao năng lực và chất lượng đào tạo, thông qua mở rộng và nâng cao chất lượng mạng lưới trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú; nâng cao chất lượng đào tạo dự bị đại học; đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các cơ sở đào tạo chủ chốt thực hiện Đề án.
Đề án đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ trong đào tạo, xây dựng nền tảng quản lý số thống nhất, phát triển hệ thống học liệu số đa ngôn ngữ; ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong phân tích, dự báo nhu cầu nhân lực, hỗ trợ tư vấn hướng nghiệp và quản lý người học.
Cùng với đó, Đề án chú trọng huy động, đa dạng hóa nguồn lực, ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước; lồng ghép với các chương trình, đề án, dự án và chương trình mục tiêu quốc gia; khuyến khích hợp tác công – tư, xã hội hóa trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực người dân tộc thiểu số.
Một nội dung quan trọng khác là xây dựng hệ sinh thái nguồn nhân lực gắn đào tạo với giải quyết việc làm, khởi nghiệp và phát triển kinh tế tư nhân; tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và thị trường lao động; đồng thời nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm hỗ trợ người học là người dân tộc thiểu số trong suốt quá trình đào tạo và sau đào tạo.
* Kinh phí thực hiện Đề án
Kinh phí thực hiện Đề án được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo phân cấp hiện hành, nguồn vốn lồng ghép từ các chương trình, đề án, dự án, chương trình mục tiêu quốc gia; đồng thời huy động các nguồn lực xã hội hóa, tài trợ của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật.
Theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo và các bộ, ngành, địa phương liên quan cân đối, bố trí kinh phí thực hiện Đề án theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước, bảo đảm sử dụng kinh phí đúng mục đích, hiệu quả, công khai và minh bạch.
* Triển khai Đề án tại tỉnh Gia Lai
Trên cơ sở Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Gia Lai sẽ căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao để xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai các nội dung của Đề án phù hợp với điều kiện thực tế và định hướng phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh, đặc biệt tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Sở Tài chính tỉnh Gia Lai phối hợp với các sở, ngành liên quan tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh bố trí, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí thực hiện Đề án theo đúng quy định; đồng thời lồng ghép với các chương trình, chính sách về giáo dục – đào tạo, công tác dân tộc và phát triển nguồn nhân lực trên địa bàn tỉnh.
Việc triển khai Đề án “Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026 – 2035, định hướng đến năm 2045” là giải pháp quan trọng nhằm phát triển con người, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Triển khai hiệu quả Đề án sẽ góp phần tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững, bảo đảm quốc phòng, an ninh và mở ra nhiều cơ hội mới cho người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Gia Lai trong tiếp cận giáo dục chất lượng cao và tham gia thị trường lao động trong thời gian tới.
Người viết bài
Đặng Công Hảo - Phòng Quản lý ngành