Trong bối cảnh Quy định không gây mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) sắp chính thức áp dụng, tỉnh Gia Lai đang phối hợp chặt chẽ cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Dự án RECAF để tăng cường năng lực quản lý dữ liệu vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và đánh giá rủi ro đối với các ngành hàng nông – lâm sản.
1. Tổng quan về EUDR và các yêu cầu cốt lõi
Ngày 21/9/2026, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (gồm Cục Lâm nghiệp - Kiểm lâm và Ban quản lý dự án RECAF) đã có buổi làm việc tại Gia Lai nhằm hỗ trợ địa phương củng cố cơ chế phối hợp triển khai EUDR. Tại hội nghị, các bên đã làm rõ những nội dung trọng tâm của quy định:
- Quy định EUDR áp dụng cho 7 nhóm mặt hàng chủ lực toàn cầu, trong đó Việt Nam chịu tác động trực tiếp và lớn nhất ở 3 ngành hàng: Cà phê, Gỗ (và sản phẩm gỗ), và Cao su.
- Ba trụ cột yêu cầu cốt lõi bao gồm: Không gây phá rừng (sản phẩm phải sản xuất trên đất không bị phá hoặc suy thoái rừng sau ngày 31/12/2020), tính hợp pháp (tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật quốc gia) và thẩm định chuỗi cung ứng (bắt buộc cung cấp dữ liệu định vị GPS của từng mảnh đất và thời gian thu hoạch).
- Lộ trình thực thi áp dụng chính thức từ ngày 30/12/2026 đối với doanh nghiệp vừa và lớn, và được gia hạn đến ngày 30/6/2027 cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
2. Sự chủ động và quyết tâm của tỉnh Gia Lai
Là một trong những trung tâm nông nghiệp trọng điểm của cả nước với hơn 108 nghìn ha cà phê, 89 nghìn ha cao su và diện tích lớn gỗ rừng trồng, Gia Lai đã nhanh chóng triển khai các giải pháp cấp bách:
- Kiện toàn bộ máy chỉ đạo công - tư do Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Tổ trưởng theo Quyết định số 768/QĐ-UBND ngày 26/2/2026.
- Ban hành Kế hoạch số 1807/QĐ-UBND ngày 15/9/2025 về triển khai các giải pháp thích ứng với EUDR trên địa bàn tỉnh.
- Ban hành Kế hoạch số 1984/QĐ-UBND thành lập Ban chỉ đạo và tổ công tác triển khai chiến dịch 90 ngày làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai nhằm tạo nguồn dữ liệu đối chứng quan trọng cho EUDR.
3. Tháo gỡ điểm nghẽn và định hướng thời gian tới
Bên cạnh những kết quả tích cực, hội nghị cũng chỉ ra thách thức lớn tại địa phương: cơ sở dữ liệu vùng trồng (đặc biệt là cà phê với 85% diện tích do hộ dân quản lý) vẫn chưa có dữ liệu cụ thể chi tiết.
Để tháo gỡ khó khăn, các đơn vị và doanh nghiệp tại Gia Lai (như Công ty Vĩnh Hiệp, Hiệp hội ngành gỗ và cao su) đã đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ hướng dẫn cụ thể về dữ liệu, pháp lý cũng như đánh giá rủi ro khi xuất khẩu sang thị trường Châu Âu.
Về phía cơ quan quản lý trung ương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ công bố hiện trạng rừng hàng năm (dự kiến ngày 15/10), đồng thời đề nghị tỉnh bố trí nguồn lực để kiểm chứng thực địa, chuẩn hóa bản đồ và thành lập mạng lưới EUDR cấp tỉnh. Trong thời gian tới, Gia Lai cần tiếp tục củng cố Tổ công tác EUDR cấp tỉnh theo hướng kết nối đồng bộ dữ liệu Rừng – đất đai – doanh nghiệp – chuỗi cung ứng, phân định rõ các vấn đề thuộc thẩm quyền giải quyết để cập nhật liên tục và hỗ trợ tối đa cho người sản xuất.